Anlaşmalı boşanma kararı alan çiftler için duruşma günü hem heyecan hem de endişe kaynağı olabilir. Mahkeme ortamına alışık olmayanlar için bu süreç bilinmezliklerle dolu görünebilir. Duruşmanın ne kadar süreceği, hakimin neler soracağı, nasıl davranılması gerektiği gibi sorular zihinleri meşgul eder. Bu kapsamlı rehberde, anlaşmalı boşanma duruşmasının her aşamasını, süresini ve dikkat edilmesi gereken tüm detayları ele alacağız.
Duruşma Öncesi Hazırlıklar
Duruşma gününden önce yapılması gereken hazırlıklar vardır. Öncelikle, duruşma saatinden en az 30 dakika önce adliyede bulunulmalıdır. Güvenlik kontrolü, duruşma salonunu bulma gibi işlemler zaman alabilir. Geç kalınması durumunda duruşma yapılamaz ve yeni gün verilir.
Duruşmaya giderken yanınızda bulundurmanız gereken belgeler şunlardır: Kimlik kartı veya nüfus cüzdanı (aslı), evlenme cüzdanı, dava dilekçesinin bir örneği, anlaşma protokolünün bir örneği. Avukatınız varsa, bu belgeleri genellikle o getirir, ancak yine de yanınızda bulundurmanız önerilir.
Kıyafet seçimi de önemlidir. Mahkemeye saygılı bir görünüm sergilenmelidir. Aşırı rahat veya dikkatsiz kıyafetler uygun değildir. Klasik ve sade bir giyim tarzı tercih edilmelidir. Erkekler için pantolon-gömlek, kadınlar için etek/pantolon-bluz kombinleri uygundur.
Duruşma öncesi avukatınızla son bir görüşme yapılması faydalıdır. Hakimin sorabileceği sorular, verilecek cevaplar gözden geçirilmelidir. Protokol içeriği bir kez daha hatırlanmalıdır. Özellikle nafaka miktarları, mal paylaşımı detayları, çocuklarla ilgili düzenlemeler akılda tutulmalıdır.
Duruşma Salonuna Giriş ve İlk Aşamalar
Duruşma saati geldiğinde, mübaşir tarafından salon içine çağrılırsınız. Salona girerken cep telefonlarının kapalı veya sessiz modda olması gerekir. Duruşma sırasında telefon çalması hoş karşılanmaz. Salonda hakim, zabıt katibi ve mübaşir bulunur. Bazı duruşmalar izleyicilere açık olabilir.
Hakim salona girdiğinde herkes ayağa kalkar. Hakim oturun dediğinde oturulur. Bu, mahkemeye gösterilen saygının bir ifadesidir. Taraflar, hakimin karşısındaki sandalyelere otururlar. Avukatlar varsa, müvekkillerinin yanında yer alırlar.
Duruşma, zabıt katibinin kimlik tespiti yapmasıyla başlar. İsim, soyisim, T.C. kimlik numarası, doğum tarihi ve yeri, anne-baba adı, adres gibi bilgiler sorulur. Bu bilgiler yüksek sesle ve net bir şekilde söylenmelidir. Kimlik belgeniz istenir ve kontrol edilir.
Kimlik tespitinden sonra hakim, dava konusunu özetler. “Anlaşmalı boşanma davası açtığınızı görüyorum” gibi bir giriş yapar. Evlilik tarihini, bir yıllık sürenin dolup dolmadığını kontrol eder. Çocuk varsa, çocukların durumunu sorar.
Hakimin Soruları ve Tarafların Beyanları
Hakim, öncelikle taraflara gerçekten boşanmak isteyip istemediklerini sorar. Bu soru, her iki tarafa ayrı ayrı yöneltilir. “Boşanmak istiyor musunuz?” sorusuna net bir şekilde “Evet” cevabı verilmelidir. Tereddütlü cevaplar, hakimin anlaşmalı boşanmayı reddetmesine neden olabilir.
Boşanma nedenini sorabilir. Detaylı açıklama beklenmez. “Şiddetli geçimsizlik yaşıyoruz”, “Karakterlerimiz uyuşmuyor”, “Mutlu olamadık” gibi genel ifadeler yeterlidir. Özel hayatın detaylarına girilmesi gerekmez. Hakim de genellikle detay istemez.
Protokol içeriği hakkında sorular sorulur. “Protokolü okudunuz mu?”, “İçeriğini biliyor musunuz?”, “Baskı altında mı imzaladınız?” gibi sorular yöneltilir. Protokolün özgür iradeyle imzalandığı, içeriğinin bilindiği ve kabul edildiği belirtilmelidir.
Çocuk varsa, velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi sorulur. “Çocuğun velayeti kimde kalacak?”, “Diğer ebeveyn çocuğu ne zaman görecek?”, “İştirak nafakası miktarı nedir?” gibi sorular sorulabilir. Bu soruların cevapları protokolde yazılı olduğu gibi verilmelidir.
Mal paylaşımı konusunda da sorular gelebilir. “Mal paylaşımı konusunda anlaştınız mı?”, “Kimin ne alacağı belli mi?”, “Bu konuda bir sorun var mı?” şeklinde sorular sorulabilir. Anlaşıldığı ve sorun olmadığı belirtilmelidir.
Duruşmanın Süresi
Anlaşmalı boşanma duruşması genellikle 15-30 dakika sürer. Ancak bu süre bazı faktörlere göre değişebilir. Dosyanın karmaşıklığı, çocuk sayısı, mal varlığının büyüklüğü, hakimin çalışma tarzı süreyi etkiler.
Basit anlaşmalı boşanmalarda, çocuk yoksa ve mal paylaşımı sorunsuzsa, duruşma 10-15 dakikada bitebilir. Hakim sadece temel soruları sorar ve karar verir. Protokol açık ve nettse, hakim fazla soru sormaz.
Çocuklu boşanmalarda süre biraz uzar. Hakim, çocuğun menfaatini korumak için daha detaylı sorular sorabilir. Velayet, kişisel ilişki, nafaka konularında tarafların gerçekten anlaşıp anlaşmadığını test eder. Bu durumlarda duruşma 20-30 dakika sürebilir.
Karmaşık mal varlığı olan çiftlerde de süre uzayabilir. Birden fazla gayrimenkul, şirket hissesi, yurt dışı mal varlığı gibi durumlar varsa, hakim daha detaylı inceleme yapabilir. Bu tür duruşmalar 30-45 dakika sürebilir.
Duruşma Adabı ve Davranış Kuralları
Mahkemede belirli davranış kurallarına uyulması gerekir. Hakim konuşurken kesinlikle sözü kesilmez. Söz verildiğinde konuşulur. Hakim “Buyurun” veya “Söyleyecekleriniz var mı?” dediğinde konuşmaya başlanır.
Hitap şekli önemlidir. Hakime “Sayın Hakim” veya “Sayın Başkan” şeklinde hitap edilir. “Hakim Bey/Hanım” gibi ifadeler kullanılmaz. Konuşurken ayağa kalkılır, hakim “Oturabilirsiniz” derse oturulur.
Ses tonu sakin ve saygılı olmalıdır. Yüksek sesle konuşmak, bağırmak, sinirli tavırlar sergilemek uygun değildir. Eşle tartışmaya girilmez. Suçlamalar, hakaretler kesinlikle yapılmaz. Soğukkanlılık korunmalıdır.
Sorulara net ve kısa cevaplar verilmelidir. Uzun açıklamalar, hikayeler anlatmak gereksizdir. Hakim ne soruyorsa ona cevap verilir. Sorulmayan konularda konuşulmaz. “Evet”, “Hayır”, “Biliyorum”, “Kabul ediyorum” gibi net ifadeler kullanılır.
Kararın Açıklanması
Hakim, tarafları dinledikten ve protokolü inceledikten sonra kısa bir ara verebilir. Bu ara genellikle 5-10 dakika sürer. Hakim bu sürede kararını hazırlar. Bazı hakimler ara vermeden doğrudan karar verir.
Karar açıklanırken herkes ayağa kalkar. Hakim, “Tarafların anlaşmalı boşanma taleplerinin kabulüne…” şeklinde kararı okur. Karar genellikle kısadır. Boşanmaya, protokolün aynen onanmasına, çocukların velayetine karar verildiği belirtilir.
Kararın sonunda temyiz hakkı hatırlatılır. “Karar taraflara tefhim edildi. Temyiz yolu açıktır” denilir. Tefhim, kararın yüze karşı bildirilmesi demektir. Temyiz süresi bu andan itibaren başlar. Anlaşmalı boşanmalarda temyiz nadiren yapılır.
Karar açıklandıktan sonra hakim, taraflara başka söyleyecekleri olup olmadığını sorar. Genellikle “Teşekkür ederiz” denilerek duruşma sonlandırılır. Zabıt katibi tutanağı okur, taraflar imzalar. İmza sonrası duruşma sona erer.
Duruşma Sonrası İşlemler
Duruşmadan sonra hemen boşanmış sayılmazsınız. Kararın kesinleşmesi gerekir. 2 haftalık temyiz süresi vardır. Bu süre geçtikten sonra kesinleşme şerhi alınır. Kesinleşme şerhi ile nüfus müdürlüğüne gidilir ve boşanma nüfus kaydına işlenir.
Duruşma tutanağının bir örneği alınması önerilir. İleride ihtiyaç duyulabilir. Avukatınız varsa, o bu işlemleri takip eder. Tutanak ücreti ödenerek mahkeme kaleminden alınabilir.
Protokolde belirlenen yükümlülükler hemen yerine getirilmeye başlanmalıdır. Özellikle çocuk teslimi, nafaka ödemesi gibi konular geciktirilmemelidir. Mal paylaşımı için gerekli işlemler başlatılmalıdır.
Olası Sorunlar ve Çözümleri
Duruşmada bazı sorunlar yaşanabilir. Taraflardan biri gelmezse anlaşmalı boşanma gerçekleşmez. Bu durumda yeni duruşma günü verilir. İkinci duruşmaya da gelinmezse, dava düşebilir veya çekişmeli boşanmaya dönüşebilir.
Taraflardan biri duruşmada fikir değiştirirse, “Boşanmak istemiyorum” derse, anlaşmalı boşanma olmaz. Hakim, tarafları uzlaştırmaya çalışabilir. Uzlaşma olmazsa, dava çekişmeli boşanmaya döner.
Protokolde son anda değişiklik talebi olabilir. Küçük değişiklikler hakim tarafından tutanağa geçirilebilir. Büyük değişiklikler için yeni protokol hazırlanması ve yeni duruşma günü verilmesi gerekebilir.
Duruşmada sinir krizi, ağlama nöbeti gibi durumlar yaşanabilir. Hakim anlayışlı davranır ve kısa ara verebilir. Sakinleşme sonrası duruşmaya devam edilir. Ancak taraf duruşmaya devam edemeyecek durumdaysa, yeni gün verilebilir.
Sonuç ve Tavsiyeler
Anlaşmalı boşanma duruşması, endişe edilecek bir süreç değildir. İyi hazırlanıldığında ve sakin kalındığında, sorunsuz bir şekilde tamamlanır. Ortalama 15-30 dakika süren bu duruşma, hayatınızın yeni bir döneminin başlangıcıdır.
Duruşmaya psikolojik olarak hazırlıklı gitmek önemlidir. Duygusal olarak zor bir süreç olabilir, ancak profesyonel davranmaya çalışın. Eşinizle mahkeme dışında konuşup anlaştıysanız, duruşmada da bu tutumu sürdürün.
Avukat tutmanız zorunlu olmasa da, önerilir. Avukat, süreci yönetir ve sizin rahat olmanızı sağlar. Hukuki terimleri bilir, hakim karşısında nasıl davranılacağını bilir. Bu da stresi azaltır.
Son olarak, unutmayın ki hakim de insandır ve işini yapmaktadır. Size yardımcı olmaya çalışır. Dürüst olun, sorulara net cevap verin ve saygılı davranın. Bu tutum, sürecin hızlı ve sorunsuz tamamlanmasını sağlar. Anlaşmalı boşanma, zor bir dönemin en medeni şekilde sonlandırılmasıdır. Bu süreci başarıyla tamamladığınızda, yeni hayatınıza daha huzurlu başlayabilirsiniz.